Z cyklu bliskie spotkania z… „Wino w starożytnym Sudanie”

Wystawa: „Wino w starożytnym Sudanie”

Wystawa dostępna od: 20 października 2017

Kurator: dr Dobiesława Bagińska

        Wystawa przedstawia historię uprawy winnej latorośli w Sudanie (starożytnej Nubii), funkcjonowanie tłoczni wina, produkcję lokalnych amfor na wino oraz wymianę handlową i transport amfor z winem, z terenów położonych nad Morzem Śródziemnym, do Nubii w okresie meroickim, post-meroickim i chrześcijańskim czyli od II w. p.n.e. do XIV wieku n.e.

Winorośl właściwa – vitis vinifera, to długowieczne pnącze  o drewniejących pędach, uprawiane obecnie na wszystkich kontynentach w strefie klimatu umiarkowanego i tropikalnego. Znanych jest około 8 tysięcy odmian, różniących się wielkością, kształtem owoców i gron, zawartością cukrów, kwasów organicznych i garbników decydujących o ich smaku oraz przydatności do wyrobu wina. Winorośl jest uprawiana od przeszło sześciu tysięcy lat, jej naturalne pochodzenie wywodzi się z rejonu rozciągającego się od południowo-wschodniej Europy do Azji. Obecnie w Nubii sudańskiej nadal uprawia się winną latorośl jako pnącze ozdobne oraz dla pozyskania słodkich owoców, jednak na mniejszą skalę niż w starożytności.

 

 

W Sudanie odnotowano kilkanaście struktur związanych z tłoczeniem wina, w obrębie Dolnej Nubii, w Ikhmindi, Sayala, Abd ad – Daim, Wadi el – Arab, Tomas, Tunqala, Arminna, Faras, Meinarti oraz na terenie miasta Meroe. Tłocznie wina pomimo ich rozległego występowania, mają identyczny schemat budowy, składały się one z trzech basenów, rozmieszczonych w sekwencji kaskadowej: górnego basenu (tłoczni), środkowego basenu (osadowego) i dolnego basenu (fermentacyjnego). Odkryte w Nubii tłocznie wina są próbą zaadaptowania innowacji płynących z Egiptu, związanych z „kulturą wina” napływającą z basenu Morza Śródziemnego wraz z podbojem Egiptu przez Greków, a następnie Rzymian. Uważa się, że greccy, a następnie rzymscy handlarze, którzy penetrowali wraz z wojskiem Nubię, przekazali tajniki sposobu uprawy winorośli i jej przetwarzania w drogocenny trunek – wino. Do Nubii przybyła też z północnego Egiptu ludności pochodzenia rzymskiego, która przyniosła ze sobą sadzonki roślin (w tym winorośli) oraz zachowała tradycyjny sposób wytwarzania wina na swoje codzienne potrzeby. W najbliższym sąsiedztwie tłoczni wina w Sayala odkryto tawerny – gospody. Archeolodzy znaleźli tam liczne fragmenty amfor przeznaczonych na wino, zatyczek do amfor wykonanych z gliny mułowej oraz kielichy i czarki do picia wina. Wewnątrz pomieszczeń znajdowały się ławy do siedzenia i leżenia, w pobliżu ław były małe stoły i nisze na wino. W Sudanie wino po zakończonym procesie fermentacji było rozlewane w skórzane bukłaki i w amfory, które są wygodne do transportu lądowego oraz przechowywania. W tym czasie wino importowane do Nubii docierało tradycyjnie z Egiptu lub poprzez Egipt, znamy amfory które docierały z Cyrenajki, z północnej Afryki (prowincja Afryka i Mauretania Caesariensis), z Hiszpanii (Betyka), z Galii, Italii, z wyspy Rodos, z rejonu Morza Egejskiego i wyspy Kos, z Cypru i południowo-zachodniej części Azji Mniejszej. W okresie post-meroickim wino docierało z terenów południowej i zachodniej części Azji Mniejszej, z Cypru, z południowej Palestyny (rejon Gazy). Powiązania handlowe władców Nobadii z Egiptem, są szczególnie widoczne  w obecności w Nubii niespotykanej wprost liczby amfor importowanych z winem asuańskim. W IV i V w. n.e. władcy pochowani w Qustul i Ballana otrzymywali z Egiptu amfory z cenną zawartością – winem: środkowoegipskim, palestyńskim, winem z zachodniej części Azji Mniejszej i Cypru.  Ludność, w której grobach tumulusowych odkryto liczne importowane amfory, prowadziła rodzaj wymiany handlowej lub otrzymywała amfory z cenną zawartością jako prezenty z Egiptu. W ten sposób władcy Egiptu chcieli zapewnić sobie przychylność „ludu z południa”, aby nie atakował południowej granicy Egiptu, lecz ochraniał ją przed atakami pustynnych Blemiów.

Z okresu chrześcijańskiego znamy opisy średniowiecznych pisarzy arabskich, które potwierdzają uprawę winorośli w rejonie Starej Dongoli oraz IV Katarakty. Obficie występujące tu baseny zalewowe: basen kermański i basen Letti dawały możliwość rozległych upraw winorośli. W Starej Dongoli w VII w. podjęto produkcję lokalnych amfor na wino liturgiczne, na które było zapotrzebowanie w kościołach i klasztorach Nubii. Większość importowanych amfor związanych z okresem chrześcijański  i okresem Królestwa Makurii docierała do Nubii w ramach układu handlowego o nazwie baqt, zawartego w Dongoli między Muzułmanami,  a Makurią w 652 r. Do Nubii docierało wino z Palestyny (z rejonu Gazy), z Górnego i Środkowego Egiptu oraz z rejonu Mareotis. Badania archeologiczne wykazały, że w  Starej Dongoli importowane amfory z winem asuańskim zostały opróżnione w Pałacu Królewskim oraz w Domu Eklezjastów w VI i VII w. n.e.

Kres importu amfor z winem oraz produkcji lokalnych amfor przypada na XIV w. n.e.

 

 

 

^
 

sesja ARCHEOLOGIA DAWNEGO OSADNICTWA WIELKOPOLSKI – 26.10.17

Dnia 26.10.2017 r. w sali Muzeum Archeologicznego w Poznaniu, przy ul. Wodnej 27, od godziny 9.00, odbędzie się sesja ARCHEOLOGIA DAWNEGO OSADNICTWA WIELKOPOLSKI.

Wydarzenie to z inicjatywy Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków przy współpracy z Muzeum Archeologicznym w Poznaniu oraz Oddziałem Wielkopolskim Stowarzyszenia Archeologów Polskich, ma na celu przybliżyć podstawę do wyznaczenia etapów zmienności przestrzennej konkretnej sieci osadniczej a także kreślenia nowszych narracji dziejów danej formacji społeczno – gospodarczej na terenie Wielkopolski.

Serdecznie zapraszamy!

 

^
 

Śladami św Patryka – wystawa posterowa na dziedzińcu

Od środy 11.10.2017 w MAP dostępna jest nowa ekspozycja posterowa pt: „Śladami Św. Patryka”.

Ekspozycja przygotowana została przez Down County Museum w Irlandii Północnej przy współpracy z Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie.

Celem wystawy jest prezentacja reliktów wczesnego chrześcijaństwa w hrabstwie County Down, gdzie św Patryk założył pierwsze gminy.

Na wystawie posterowej (wersja polsko-angielska) zaprezentowano najstarsze budowle z tego okresu: kościoły, klasztory, okrągłe wieże, święte studnie, krzyże Świętego Patryka, miejsca pochówku i relikwie.

Wstęp na ekspozycję po zakupie biletu.

 

Sponsorzy na wernisażu ekspozycji:

 

^
 

Harmonogram i miejsca spotkań

KULTURALNY SUPERTATA #CWP2017 FUNDACJA KREAKTYWATOR

 

^
 

Senioralni. Poznań 2017

30 września Centrum Inicjatyw Senioralnych zainauguruje siódmą już edycję imprezy Senioralni. Poznań. Na Wolnym Dziedzińcu Urzędu Miasta kilkuset seniorów i seniorek będzie bawić się do wtóru fragmentów komedii „neSTORY” przygotowanej przez Teatr Muzyczny w Poznaniu oraz przebojów polskiej i światowej operetki.

Impreza Senioralni.Poznań to wydarzenie, które organizowane jest zawsze w okolicach 1 października i przypadającego wówczas Międzynarodowego Dnia Osób Starszych. To ważny miesiąc dla seniorów i seniorek mieszkających w Poznaniu. Uroczysta inauguracja staje się okazją do świętowania obecności niemal 140 tysięcy poznanianek i poznaniaków powyżej 60. roku życia, a przy okazji ich życiowych historii, wkładu w rozwój Poznania (i młodszych pokoleń poznaniaków), ale i chęci życia i podejmowanych inicjatyw na rzecz poprawy jakości życia, dbania o codzienny dobrostan, rozwój osobisty, ale też o dobrą zabawę i rozrywkę.

Program tegorocznej imprezy przedstawia się imponująco. Przygotowano niemal 250 wydarzeń połączonych w kilka kategorii. Seniorzy znajdą wiec tematy związane z kulturą, turystyką, rekreacją, zdrowiem, edukacją, sportem, psychologią i rękodziełem. Przeszukiwanie programu ułatwia legenda, zawierająca kolorowe oznaczenia poszczególnych kategorii i znaczniki przy poszczególnych wydarzeniach.

Dodatkowo, wydarzenia przygotowane przez podmioty wyróżnione certyfikatem „Miejsce przyjazne seniorom” oznaczone są różowym kleksem, czyli logotypem akcji.

W październikowym programie wydarzeń znalazły się zarówno otwarte wykłady na uniwersytecie, warsztaty w Centrum Inicjatyw Senioralnych, jak i wiele ciekawych wycieczek, spotkań tematycznych, spektakli teatralnych, wystaw, zajęć sportowych, jak i drzwi otwartych i nieodpłatnych badań profilaktycznych.

Uniwersytet Adama Mickiewicza zaprosi seniorki i seniorów na wykłady profesorów poznańskich uczelni. Znaleźć tu można tematy takie jak: „Z dziejów międzywojennego Poznania: kabaretowe potyczki cyganerii artystycznej” (Uniwersytet Artystyczny), „Traktat Cycerona „De senectute” i jego aktualność” (Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej UAM), „O teatrach poznańskich w dziewiętnastym stuleciu – rozważania historyczne i nostalgiczne” (Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej UAM), „Najwybitniejszy a niepopularny. Bolesława Prusa przypadki (w tym wielkopolskie)” (Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej UAM), „Strategie opisu kobiet w relacjach podróżników po imperium otomańskim” (j/w), „Ekościema” w dyskursie reklamy i public relations (Wydział Neofilologii UAM).

Centrum Inicjatyw Senioralnych zaprosi seniorów na spotkania i warsztaty, takie jak: trening pozytywnego myślenia, spotkanie dotyczące prawa rodzinnego, trening pamięci, prelekcja na temat niedosłuchu, walorów picia wody z kranu (Aquanet), warsztaty dietetyczne, asertywności oraz spotkania przygotowane w ramach Poznańskiej Akademii Bezpieczeństwa. A to tylko niektóre z licznych propozycji, z którymi spotkać się będzie można na ul. Mielżyńskiego 24.

Zapraszamy także do Muzeum Archeologicznego w Poznaniu!

Specjalnie dla seniorów przygotowaliśmy dwa spotkania w tematyce starożytnych skrybów i najdawniejszych form zapisu.

 

05.10. godz. 11.00 – 12.00 Spotkanie z hieroglifami

Warsztaty z nauki pisania hieroglifami

Miejsce: Ul. Wodna 27 (sala kominkowa – parter)

Zapisy w kasie biletowej MAP.

Wstęp wolny

 

 

12.10. godz. 11.00 -12.00 Spotkanie z klinami

Warsztaty z nauki pisma klinowego

Miejsce: Ul. Wodna 27 (sala kominkowa – parter)

Zapisy w kasie biletowej MAP

Wstęp wolny

 

^
 

Na glinianych nogach – wystawa czasowa MAP

Scenariusz i projekt wystawy: Tomasz Skorupka

13 września – 30 listopada 2017

 

 

Na glinianych nogach

Unikatowe wyroby kultury łużyckiej z kolekcji Muzeum Archeologicznego w Poznaniu

 

Kultura łużycka trwała od około 1400 roku p.n.e. do mniej więcej 400 roku p.n.e. i zajmowała znaczny obszar dzisiejszej Polski. Jej charakter kształtowały nowe idee płynące z południa Europy, a szczególnie praktyki związane z obrządkiem pogrzebowym. Pod ich wpływem zanikła tradycja składania zwłok do grobu nakrywanego nasypem ziemnym lub kamiennym, a upowszechnił ciałopalny obrządek pogrzebowy połączony ze zwyczajem wyposażania zmarłego w liczne naczynia gliniane. W czasie trwania tej kultury powstają olbrzymie osiedla obronne, których najsłynniejszym przykładem jest osada w Biskupinie, rozwija się brązownictwo, a pod koniec także metalurgia żelaza. Oba te surowce wykorzystywano do wyrobu zarówno ozdób, jak i narzędzi. Kultura łużycka to także unikalne przykłady sztuki garncarskiej: różnorodne figurki zoomorficzne, rzadziej antropomorficzne, naczynia w kształcie buta czy rogu, kadzielnice, tak zwane dwojaki, trojaki i inne. Wiele z tych przedmiotów, również nie wymienione poniżej wazy, misy czy też naczynia wanienkowate, posiada różnych kształtów i rozmiarów nóżki i nogi.

 

Przedstawienia zoomorficzne

Modelowanie czworonogów ma dość długą tradycję, sięgającą jeszcze epoki kamienia (neolitu), ale to właśnie w czasie trwania kultury łużyckiej przedstawienia zwierząt stały się niezmiernie popularne. Nowością było najpewniej wypalanie z gliny ptaków, które, sądząc po ilości odkrytych przedmiotów, były formą najbardziej rozpowszechnioną. Niestety, w zdecydowanej większości są to modele bardzo schematyczne, pozwalające jedynie na ogólne stwierdzenie, że jest to ptak pływający lub kroczący. Ornamentyka figurek ptaków ma wyłącznie cechy dekoracyjne, nawiązujące do kanonu, który stosowano do zdobienia naczyń czy biżuterii i stąd też określenie konkretnego gatunku nie jest możliwe. Jedynie zgrubienia po bokach mogą wskazywać na cechy anatomiczne i służyć akcentowaniu skrzydeł. Gatunki ssaków zostały wierniej odzwierciedlone, rozpoznajemy m. in. bydło, barana, kozła, świnię lub dzika, niedźwiedzia, jelenia i konia. Zwykle posiadają one cztery nogi, rzadziej jedną lub są ich pozbawione. Zarówno ptaki, jak i ssaki wyobrażano w postaci pełnych figurek, grzechotek lub naczyń.

Przeznaczenie poszczególnych typów przedmiotów było różne. Pełne figurki zwierząt mogły być wykorzystywane w obrzędach religijnych i służyć przykładowo jako ofiara zastępcza (w zabiegach magicznych zamiast żywych zwierząt używano glinianych modeli) lub też odgrywać jakąś rolę w kulcie płodności. Warto zwrócić uwagę na fakt, iż, podobnie jak część artefaktów neolitycznych (głównie wyobrażenia ludzi), niektóre figurki pozbawione zostały głowy. Grzechotki kojarzone są najczęściej z zabawkami dla dzieci, ale dzięki badaniom antropologicznym (przeprowadzonym przykładowo na cmentarzysku w Kowalewku) wiemy, że wkładano je również do grobów młodych kobiet, a nawet mężczyzn. Musiały więc mieć one także inne przeznaczenie; obecnie łączy się je z kultem solarnym. Naczynia z wyobrażeniem zwierząt pełniły zaś prawdopodobnie rolę lampek, rytonów lub naczyń kultowych, używanych na przykład podczas obrządku pogrzebowego.

 

Przedstawienia antropomorficzne

W kulturze łużyckiej postaci ludzkie występują częściej na naczyniach glinianych w formie reliefu wgłębnego, aniżeli w formie osobnych figurek. Rzadkie przykłady tego typu zabytków cechuje bardzo uproszczona forma – nie podkreślano szczegółów anatomicznych, głowa jest ledwo zaznaczona, ramion brakuje lub są rozpostarte, ledwie widoczne nogi są w rozkroku lub stanowią płaską podstawę całości. Poza nielicznymi wyjątkami (idole męskie) nie posiadają one cech umożliwiających nawet określenie płci. Wyjątkowym znaleziskiem jest naczynie w formie kobiety trzymającej oburącz misę, które odkryto w Deszcznie, woj. lubuskie. Gliniane figurki antropomorficzne nawiązują jeszcze do tradycji neolitycznych, łączą się z kultem płodności i urodzaju. Wskazuje się także na ich związek z bóstwami akwatycznymi i lunarnymi.

 

Naczynia w kształcie buta

Wyobrażenie nogi ludzkiej lub buta posiada bardzo długą tradycję w pradziejach Europy, ale dopiero w kulturze łużyckiej gliniane naczynia tego typu stają się popularne na tak dużą skalę. Dla omawianego okresu charakterystyczne są dwie ich formy: noga zwieńczona naczyniem wazowatym lub kubkiem oraz sama noga (niekiedy wyposażona w ucho). Zdobienie nogi odczytuje się często jako odzwierciedlenie szczegółów anatomicznych (palców) bądź wiązania buta (np. obuwia typu opanek), choć nie można wykluczyć, że są to wyłącznie motywy dekoracyjne. Na uwagę zasługują dość często występujące plastyczne guzki umieszczone po obu stronach naczynia, które mogą imitować kostki. Wyjątkowa forma przedmiotu może sugerować, iż nie wykorzystywano ich jako elementu zastawy codziennego użytku. Zdecydowana większość tego typu naczyń odkryta została w grobach i należy je wiązać z obrządkiem pogrzebowym oraz sferą wierzeń (symbolika przejścia ze świata żywych do świata umarłych).

 

Naczynia w kształcie rogu

Naczynia w kształcie rogu, zwane także pucharkami, są przykładem przedstawień figuralnych zwierząt. Znajdujemy pośród nich egzemplarze smukłe i pękate, wygięte na całej długości i proste, zaopatrzone w ucho lub tego elementu pozbawione. Ornamentyka naczyń odpowiada kanonom zdobniczym stosowanym przy ceramice codziennego użytku. Zdecydowana większość pucharków w kształcie rogu znaleziona została w grobach. Wśród badaczy panuje przekonanie o kultowym znaczeniu tych naczyń, choć pojawiają się też sugestie, że korzystano z nich w czasie obrzędów, przy okazji różnych zabiegów magicznych.

 

Kadzielnice

Jest to specyficzna grupa przedmiotów, zwanych również piecykami, których przeznaczenia nie udało się do końca wyjaśnić, choć z pewnością wiązało się ono z obrządkiem pogrzebowym. Naczynia tego typu mają stożkowatą podstawę, zwykle z trzema owalnymi otworami, a wieńczy je miseczka. Wyjątkowym znaleziskiem jest kadzielnica, na której wymodelowano elementy ludzkiej twarzy – nos i uszy.

 

Szpule

Osobną kategorię zabytków stanowią szpule nazywane w literaturze również świecznikami lub podpórkami. Są to przedmioty gliniane w kształcie słupka, zakończonego po obu stronach płaskimi podstawkami lub o jednym końcu miseczkowatym. Mogły być one wykorzystywane do różnych celów, służyć jako szpulki na nici, świeczniki o przeznaczeniu kultowym itp. Ponadto ostatnie badania wykazały, iż część znalezisk wykorzystywano przy produkcji soli, a mianowicie podpierano nimi umieszczone nad rozżarzonym popiołem naczynia, w których warzono sól. Zdecydowana większość tych przedmiotów odkryta została w grobach i każdorazowo był to tylko jeden egzemplarz. W aspekcie funeralnym miały one znaczenie symboliczne i mogły odzwierciedlać zajęcie, jakim trudnił się zmarły za życia.

 

Trojaki

Trojakami nazywamy trzy połączone ze sobą wazowate naczynia (w kulturze łużyckiej występują również dwojaki). Znane są trzy ich warianty: pierwszy stanowią naczynia, w których każdy składający się nań element stanowi odrębną całość; drugi to naczynia połączone od wewnątrz niewielkim otworem (otworami); w trzecim brzusiec stanowi całość, a trójdzielność zaznaczona jest poprzez więcej niż jedną szyjkę i wylew. Różnorodna budowa tych przedmiotów nie pozwala na jednoznaczne określenie ich zastosowania.

 

Stoliki

Wśród unikalnych wyrobów glinianych ludności kultury łużyckiej znajdują się też tzw. stoliki oparte na trzech lub czterech nogach o bardzo różnej wysokości. Sam „blat” bywa okrągły lub prostokątny. Również w tym przypadku określenie funkcji tych naczyń nastręcza trudności. Mogły być one zarówno podpórkami (podobnie jak szpule), jak i podstawkami.

 

Tomasz Skorupka

 

 

 

 

^
 

Wielka zbiórka pamiątek dla Muzeum Historii Polski

Akcja organizowana przez Muzeum Historii Polski!

Więcej na:

http://muzhp.pl/pl/c/1684/wielka-zbiorka-pamiatek-dla-muzeum-historii-polski

 Trwa ogólnoświatowa społeczna zbiórka pamiątek historycznych „Małe Wielkie Historie” zainaugurowana w 2016 roku. Do tej pory udało się pozyskać blisko 5500 obiektów dla Muzeum Historii Polski. Wśród eksponatów znalazły się przedmioty otrzymane przez darczyńców z kraju, jak i zagranicy – Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Szwecji czy Niemiec.

 Celem zbiórki jest pozyskanie nowych muzealiów do Muzeum Historii Polski. Czekamy na najrozmaitsze obiekty o wartościach historycznych, także związane z osobistymi losami darczyńców i ich rodzin. Szczególne znaczenie mają dla nas przedmioty związane z polską drogą do Niepodległości – zarówno tej w 1918 roku, jak i w roku 1989. Zainteresowani jesteśmy również przedmiotami codziennego użytku, fotografiami, pocztówkami, dokumentami, listami i pamiętnikami, prasą – a także elementami ubioru, umundurowania, uzbrojenia i wyposażenia wojskowego, zabytkowymi urządzeniami, meblami oraz wyrobami rzemieślniczymi i artystycznymi świadczącymi o historii polskiej kultury, przemianach społecznych i gospodarczych.

W inwentarzu muzealnym zarejestrowanych jest już blisko 22 tysiące muzealiów, a dzięki akcji „Małe Wielkie Historie” do Muzeum trafiło do tej pory łącznie prawie 5500 obiektów. Kolekcja MHP wzbogaciła się ponadto o ponad 180 cyfrowych kopii dokumentów, fotografii i nagrań audio. Dużą część darowizn stanowię książki, prasa oraz różnego rodzaju archiwalia i dokumenty: rękopisy, pisma urzędowe, dyplomy, legitymacje, broszury czy bilety. Wśród otrzymanych pamiątek znalazły się między innymi XIX-wieczna szafka pod lustro ze skrytką, w której przechowywano dokumenty Państwa Podziemnego w trakcie II wojny światowej, XVII-wieczny list króla Jana Kazimierza do chorążego inowrocławskiego Świętosława Wilgostowskiego z 1660 r., średniowieczne krzyżyki z XI-XIV w., cylinder z 1900 r. wraz z oryginalnym drewnianym opakowaniem, albumy ze zdjęciami rodzinnymi oraz zbiory fotografii dokumentujące różne wydarzenia polityczne w Polsce w latach 80., matryca i rama do sitodruku z tekstem przysięgi Solidarności Walczącej i krótką historią organizacji, a także kamienne tablice z kaplicy Domu Polskiego w Wiedniu związane z walką o niepodległość, powstałe w latach 1914-1920.

Muzeum Historii Polski weszło również w posiadanie zbioru kilkuset obiektów związanych z kilkoma rodzinami arystokracji polskiej XIX i XX w., przede wszystkim z Lubomirskimi, kolekcji zabawek, ubranek dla dzieci i drobnych przedmiotów z okresu II RP oraz zbiór materiałów (maszynopis i rękopisy) dotyczących działań wojennych na Północnym Mazowszu w sierpniu 1920 r. autorstwa rotmistrza Włodzimierza Kwapiszewskiego.

Otrzymane pamiątki wejdą w skład tworzącej się kolekcji Muzeum Historii Polski. Część ofiarowanych przedmiotów trafi na wystawę stałą Muzeum, a wszystkie inne dary zostaną należycie zabezpieczone z myślą o badaczach przeszłości i przyszłych wystawach czasowych.

Osoby zainteresowane przekazaniem do Muzeum Historii Polski pamiątek mogą zgłaszać się osobiście, telefonicznie, bądź mailowo. Prosimy kontaktować się z organizatorami akcji pod numerem telefonu: (22) 211 90 29, (22) 211 90 48 lub e-mailem: pamiatki@muzhp.pl. Każda taka propozycja zostanie rozpatrzona przez pracowników Muzeum Historii Polski.

 

*Muzeum Archeologiczne w Poznaniu tylko promuje akcję MHP. W celu przekazania przedmiotów prosimy o kontakt pod wyżej podanym numerem i adresem email.

 

 

^
 

Muzeum Archeologiczne oferuje pokoje gościnne!

 

^
 

Specjalistyczny mikroskop w pracowni MAP

 

^
 

OSADNICTWO WIELOKULTUROWE W NAPACHANIU, GM. ROKIETNICA, STAN. 59. WYNIKI BADAŃ ARCHEOLOGICZNYCH.

 

^